Kaupapa Whakatau Tautohe Ahi me te Āhuatanga Ohotata

Kei te wātea te Kaupapa Whakatau Tautohe mō te Ahi me te Ohorere (te Kaupapa Ahi me te Ohorere ) hei āwhina i te marea me ngā tūao ki te whakatau i ngā tautohe me te Tari Ahi me te Ohorere o Aotearoa ( Fire and Emergency ).

I tēnei whārangi

Tirohanga whānui o ngā ratonga

Kei te wātea te Kaupapa Whakatau Tautohe mō te Ahi me te Āhuatanga Ohotata hei āwhina i te marea me ngā tūao ki te whakatau i ngā tautohe me te Tari Ahi me te Āhuatanga Ohotata o Aotearoa.

Ngā kōwhiringa tukanga

Ka taea te whakatau i tētahi tautohe i raro i te Kaupapa Whakatau Tautohe Ahi me te Āwhata mā te whakahaere, te takawaenga, te whakatau rānei.

Ngā Pātai Auau

Tirohia tā mātou wāhanga FAQ mō ngā māramatanga tere me te kimi whakautu ki ngā pātai noa.

Tirohanga whānui o ngā ratonga

He kaiwhakarato tino whakaute, he mātau, he arotahi ki te kiritaki a ICRA, mō ngā tukanga whakatau tautohe motuhake me ngā arotake kore whakaaro, me ngā piira ki ngā whakataunga a ngā whakahaere tūmatanui me ngā whakahaere tūmataiti me ngā tinana kāwanatanga hei whakamahi i ō rātou mana ture me ngā mahi.

Kua whiriwhiria e te Tari Ahi me te Āwhata te ICRA ki te whakarato ratonga takawaenga , whakahaere me te whakatau motuhake i raro i te Kaupapa Ahi me te Āwhata.

Ngā kōwhiringa tukanga

He motuhake rawa te ICRA mai i te Ahi me te Āhuatanga Ohorere, ā, he tino mātau, he motuhake hoki ā mātou kaiāwhina me ngā takawaenga. Mā ā mātou kaiwhakahaere take motuhake e whakahaere te tukanga. Ka tohua he kaiwhakahaere take motuhake ki tō keehi kia kotahi te wāhi whakapā atu māu puta noa i te tukanga. Ka taea e koe te māia ka whakahaerehia tonutia tō āwhina, tō takawaenga rānei me te whakaute me te ngaio.

Mena kua tukuna e koe he amuamu ki te Tari Ahi me te Tari Āwhina, ā, kāore koe i te harikoa ki te putanga, ki te whakaaro rānei koe he roa rawa te wā e tae mai ai he whakautu ki tō amuamu, ka taea e koe te whakamahi i ēnei tukanga hei whakatau i tō tautohe:

  • Te Whakahaere – He tukanga tēnei i hangaia hei whakangāwari ake, hei whakanui ake rānei i te tūponotanga o te whakaoti rapanga me ngā tautohe a te rōpū mā te whakapai ake i te kaha o ngā mema ki te mahi tahi me te mahi tahi whai hua.
  • Te Whakataunga – He tukanga tēnei e mahi ai te kaiāwhina hei takawaenga i waenganui i ngā rōpū hei āwhina i a rātou ki te kimi i tētahi whakataunga e whakaaetia ana e rātou. Mena kāore koe i te tino mōhio ko tēhea tukanga e tika ana mōu, tēnā whakapā mai ki tā mātou tīma whakahaere take, ā, ka koa rātou ki te āwhina.
  • Whakataunga – Mena kāore koe i te makona ki ngā hua o te whakahaere, o te takawaenga rānei, ka taea e koe te tono ki te ICRA kia tukuna tō tautohe ki te whakataunga.

Mena kāore koe i te tino mōhio ko tēhea tukanga e tika ana mōu, tēnā whakapā mai ki tā mātou tīma whakahaere take , ā, ka koa rātou ki te āwhina i a koe.

Ngā Pātai Auau

Kimihia ngā māramatanga tere me ngā kōrero āwhina mō ngā kaupapa maha e pā ana ki te kaupapa whakatau tautohe mō te Ahi me te Āwhatiwhati

Me pēhea taku tono ki te kaupapa Ahi me te Āwhina Ārai Mate?

Mena kua tukuna e koe he amuamu ki te Tari Ahi me te Ohorere, ā, kāore koe i te harikoa ki te putanga, ki te whakaaro rānei koe he roa rawa te wā e whakautu mai ai a te Tari Ahi me te Ohorere ki tō amuamu, ka taea e koe te tono ki te whakamahi i te Kaupapa Whakatau Tautohe Ahi me te Ohorere. Mena kāore koe i te tino mōhio mēnā kei te tika tō tautohe mō te Kaupapa Ahi me te Ohorere, tirohia ā mātou whārangi mōhiohio mō ngā tūao me ngā mema o te marea .

Ko te huarahi māmā ki te tono ko te whakamahi i tā mātou puka tono ipurangi.

I te nuinga o te wā, me tuku tono i roto i ngā rā 90 i muri i te whakamōhiotanga a te Tari Ahi me te Āwhina mō te putanga o tō amuamu. I ētahi wā, ka taea pea e mātou te whakaae i tētahi tono mēnā kāore anō koe kia ngana ki te whakatau i te amuamu māu ake. Mēnā kei te tono piira koe i tētahi whakataunga i raro i ngā wāhanga 33, 62, 65 rānei o te Ture Ahi me te Āwhina mō te Āwhina mō Aotearoa 2017 , me tuku tō tono i roto i ngā rā 14 i muri i te whiwhinga o te pānui mō taua whakataunga.

Mena he pātai āu, he hiahia āwhina rānei, tēnā whakapā mai ki ā mātou kaimahi whakahaere take .

Ka taea hoki e koe te tango i te puka tono ka īmēra mai, ka taea rānei te tuku mēra mai ki a mātou.

Īmēra:

casemanager@icra.co.nz

Pou:

ICRA
Pouaka Poutapeta 33297
Takapuna 0740
Attn: Kaiwhakahaere Kaupapa Ahi me te Āwhati.

Ka taea hoki e koe te waea mai ki a mātou i te (09) 486 7140 , i te Waea Koreutu rānei: 0508 ICRA REVIEW (427 273 8439)

Me whakarato e koe ēnei mōhiohio ina tuku tono koe:

  • Tō ingoa me ō taipitopito whakapā.
  • Ngā taipitopito mō te tangata e tautohe ana koe. Hei tauira, mēnā ko tō tautohe he whakahaere, he kaimahi motuhake, he rōpū kaimahi rānei (pēnei i te ope taua).
  • He whakamārama poto mō te kaupapa o tō tautohe. Hei tauira, he whakatau mō tō tūnga tūao, he pānui rānei mō te tango i ngā rākau.
  • Ngā taipitopito mō te huarahi i ngana ai koe ki te whakatau i tēnei tautohe (hei tauira, te tuku amuamu ki te Tari Ahi me te Tari Āwhina).
  • He aha te tukanga e hiahia ana koe ki te whakamahi – te āwhina, te takawaenga, te whakatau rānei. Pānuihia atu i konei mō te Āwhina me te Takawaenga me te Whakatau .
  • Ki te hiahia koe ki te whakamahi i te tukanga whakatau, ka pātaihia hoki koe mēnā me whakamahi koe i te tukanga whakatau tere.

Tērā pea ka tonoa atu ētahi atu mōhiohio e tika ana ki a koe, pēnei i ngā putanga e hiahiatia ana e koe mai i te tukanga.

Kia mōhio mai: E whakaute ana mātou i tō tūmataitinga me ōu mōhiohio whaiaro, ā, e mārama ana hoki mātou he mea tairongo ngā mōhiohio e pā ana ki ngā tautohe. Mō ētahi atu mōhiohio, pānuihia tā mātou kaupapa here tūmataitinga me te haumarutanga raraunga .

Ka pātai atu mātou ki a koe mēnā ka taea e mātou te tohatoha i ō mōhiohio whaiaro ki ngā kaimahi Ahi me ngā Āwhina ohorere e whai wāhi ana ki tō tautohe me ētahi atu tāngata e whai wāhi ana ki te tukanga whakatau tautohe o nāianei. Mā tēnei ka taea e mātou te whakarato i te tika o ngā tukanga: me mōhio te hunga katoa e whai wāhi ana ki ngā mea e tū ana, ā, me whai wāhi hoki rātou ki te whakapuaki i ō rātou whakaaro. Mēnā ka whakaaetia tō tono, ka whakamōhio atu hoki mātou ki te tumuaki o te Ahi me ngā Āwhina ohorere. Mēnā ka whakatau koe kāore e taea e mātou te tohatoha i ō mōhiohio ki ētahi atu tāngata e whai wāhi ana, kāore e taea e mātou te whakarato ratonga whakatau tautohe e pā ana ki tō amuamu/tautohe i raro i te Kaupapa Ahi me ngā Āwhina ohorere.

Kāo, he kore utu te whakamahi i te Kaupapa Ahi me te Āwhina Āwhina. Kāore he utu tono, kāore hoki he utu mō te whakamahi i te Kaupapa.

Kāore koe e hiahia ki tētahi rōia, ki tētahi atu māngai rānei hei whakamahi i te Kaupapa. Heoi, ki te whiriwhiri koe ki te whakamahi i te tukanga whakatau, ā, ka angitu koe i roto i te whakatau, ka tohutohu pea te kaiwhakawa i te taha kē ki te utu i ō utu whaitake (hei tauira, ō utu ture, ngā utu rānei mō te tiki tohutohu/whakaaro tohunga mō tētahi take hangarau) tae atu ki te rohe o te $15,000.

Mena he tūao koe, ā, kua tukuna he pānui i raro i te wāhanga 33 o te Ture me wehe atu koe i te Tari Ahi me te Ohorere nā te mea kāore koe e kaha ki te mahi, ka taea e koe te whakamahi i te Kaupapa hei piira i tēnei whakataunga.

Me tuku ngā tono pēnei ki te Poari Ahi me te Āwhina Ārai Mate. Ka taea e te ICRA te āwhina i a koe ki tēnā tukanga. Tukuna mai tō tono i te tuatahi.

Me tono koe i roto i ngā rā 14 i muri i te whiwhinga o te pānui. Kāore e whakaaetia ngā tono tomuri.

Pērā i ngā tautohe katoa, ka taea e koe te whiriwhiri i tētahi o ngā tukanga: te whakatau , te whakahaere, te takawaenga rānei . Mēnā ka whiriwhiria e koe te whakatau, ā, ka kitea e te kaiwhakawā kāore i tika kia tonoa koe kia wehe atu i te Tari Ahi me te Ohorere, ka taea e te kaiwhakawā te tono kia whakahokia koe e te Tari Ahi me te Ohorere ki tō tūranga o mua, ki tētahi tūranga rānei kāore i iti iho te painga ki a koe.

Āe, ka taea e koe.

Ka taea te tuku māngai mōu i roto i tētahi tukanga whakatau tautohe i raro i te Kaupapa Ahi me te Āwhata e tētahi tangata, ahakoa he tangata whai whakangungu ture, kāore rānei.

Tērā pea ka tautokona koe i tētahi hui, i tētahi whakarongo rānei e te hunga tautoko e rua – he whānau pea, he hoa, he whānau rānei. Tērā pea ka nui ake te tokomaha o ngā tāngata tautoko mēnā he tikanga Māori, he tukanga ahurea rānei kei roto i te hui, i te whakarongo rānei.

Ka whakaratohia e te United Fire Brigades' Association (UFBA) ngā ratonga tautoko me te tautoko motuhake mō ngā tūao e pāngia ana e te pakanga, e hiahia ana rānei ki te tuku amuamu. He kore utu ēnei ratonga mō ngā mema o te rōpū. Ka taea e koe te whakapā atu ki te UFBA i te 0508 832 269, īmēra rānei ki support@ufba.org.nz . Kei konei ētahi atu kōrero mō te UFBA. ( www.ufba.org.nz/need-help )

Ka taea te tiki ratonga tautoko rerekē mai i te Tari o te Tumu Whakahaere Matua mā te Tari Ahi me te Āwhina. Ka whakaarohia ēnei tono i ia take, i ia take, i runga i te kaupapa 'mā te tūponotanga'. Whakapā atu ki a independent.advocacy@fireandemergency.nz mō ētahi atu kōrero.

Ka whakawhirinaki tēnei ki te tukanga e whiriwhiria e koe me te horopaki o tō tautohe. Ka arotahi te ICRA ki te whakarato i ngā tukanga whakatau tautohe whai hua, engari ka mahi tahi me koe kia mōhio ai kei te wātea te wā e hiahiatia ana e ngā rōpū katoa ki te whai wāhi atu.

He mea nui te wā mō ētahi take. Ki te whakaaro koe me tere te whakatau i tō tautohe, ka taea e koe te tono mō te whakataunga tere. 

Kia tono koe ki te whakamahi i te Kaupapa Ahi me te Āhuatanga Ohorere, ka whakatau te ICRA mēnā ka whakaaetia, ka whakakahoretia rānei tō tono. Mēnā ka whakakahoretia e mātou tō tono, ka whakamārama atu mātou ki a koe te take. Hei tauira, tērā pea kua roa rawa te tukunga o tō tono, tērā pea e pā ana ki tētahi momo tautohe kāore e taea te whakaaro e te Kaupapa, tērā pea kua whakakahoretia e koe te whakarato ki te ICRA i ngā mōhiohio e whakaarohia ana e mātou he mea tika kia taea ai e mātou te āwhina i tō tautohe.

Mena ka whakakahoretia tō tono e te ICRA, ka taea e koe te tono kia arotakehia taua whakataunga. Me tono koe kia arotakehia te whakataunga i roto i ngā rā mahi e 20 i muri i te whiwhinga o te pānui kua whakakahoretia tō tono e te ICRA. I ēnei wā, ka arotakehia motuhaketia te whakataunga e te kaiwhakawā. 

Kia mōhio mai, kāore e taea e koe te tono kia arotakehia te whakatau a te ICRA ki te whakakore i tō tono kia whakamahia he whakataunga tere.

I mua i tō whakamahinga i te Kaupapa Ahi me te Āwhina Āwhina, me whakamātau koe ki te whakatau tika i tō tautohe ki te Ahi me te Āwhina Āwhina Āwhina. E pā ana tēnei ki ngā tūao me ngā mema o te marea/ngā whakahaere.

Kei te paetukutuku Ahi me te Āwhina Ārai Mate ngā ara maha mō ngā tūao ki te tuku amuamu .

Mena he mema koe nō te marea, ka taea e koe te tuku amuamu mā te whakamahi i te puka tukutuku a te Tari Ahi me te Āwhina Ārai Mate .

Mena kāore koe i te harikoa ki te putanga o te tukanga amuamu, ki te whakaaro rānei koe he roa rawa te wā e whakautu mai ai te Tari Ahi me te Āwhina Āwhina ki tō amuamu, ka taea e koe te tono ki te whakamahi i te Kaupapa Ahi me te Āwhina Āwhina Āwhina.

Kia mōhio mai, mēnā kei te tono piira koe mō tētahi whakataunga i raro i te wāhanga 33, 62, 65 rānei o te Ture , ka taea e koe te tono tika ki te ICRA, ā, kāore koe e hiahia ki te tuku amuamu ki te Tari Ahi me te Tari Āwhina i te tuatahi.

Mena he tautohe tāu ki te Tari Ahi me te Ohorere, ka taea e koe te tono ki te whakamahi i te Kaupapa Whakatau Tautohe Ahi me te Ohorere. Heoi, kāore koe e hiahiatia kia pena.

Mena ka whakaingoatia te Tari Ahi me te Ohorere hei rōpū ki tētahi tautohe, ka whakatūria he māngai mai i te Tari Ahi me te Ohorere hei māngai mō te whakahaere. Heoi anō, ka taea e ētahi atu tāngata takitahi, rōpū rānei kua whakaingoatia (hei tauira, he rōpū tūao) te whiriwhiri mēnā ka whai wāhi atu, kāore rānei.

Hei tauira: E kī ana tētahi tūao i panaia rātou i tētahi rōpū mahi e tētahi Kaiwhakahaere Rohe, kāore i te tika. Ko te rōpū he Ahi me te Ohorere, ā, ka whai mana pea te Kaiwhakahaere Rohe ki te tohu i te Ahi me te Ohorere hei rōpū ki te takawaenga. E kī ana te tūao kāore i te tika te pananga nā te mea he hapa te putanga o te pūrongo i puta mai i te kaupapa, ā, i takahia e te tukanga tirotiro ngā ture o te tika tūturu. E kī ana te tūao ko te tangata nāna i tuhi te pūrongo ko te Kaiwhakahaere Rohe, a Bob Brown. Ko te tikanga he tangata kua whakaingoatia a Bob Brown engari ehara i te rōpū.

E hiahia ana mātou kia tino whakaratohia e mātou te ratonga pai rawa atu, ā, kei te rapu tonu mātou i ngā huarahi hei whakapai ake i ā mātou tukanga me ā mātou ratonga mēnā he whai wāhitanga ki te mahi pērā. Nā reira, ka whakapā atu mātou ki ngā tāngata katoa e whakamahi ana i te Kaupapa Ahi me te Ārai Mate, ka tono atu ki a rātou mō ā rātou urupare.

Mena kei te hiahia koe ki te tuku whakaaro mō te whakapai ake i ngā tukanga whakatau tautohe, i ā mātou ratonga rānei, ki te tuku amuamu, ki te mihi rānei ki tētahi kua whakarato i te tautoko/ratonga pai, tēnā whakapā mai ki tā mātou kaiwhakahaere ratonga mā te īmēra ki casemanager@icra.co.nz .

Āe. Ka taea e tētahi rōpū tāngata te tuku tono. Hei tauira, ka taea e tētahi rōpū tūao, e tētahi wāhanga rānei o tētahi rōpū te tuku tono i a ia anō.

Ina tono koe ki te whakamahi i te Kaupapa, ka pātai atu mātou ki a koe ko wai te take o tō tautohe. Tērā pea he mema motuhake o ngā kaimahi Ahi me te Ohorere, he rōpū kaimahi, he whakahaere Ahi me te Ohorere Aotearoa rānei. Mena kāore koe i te tino mōhio ko wai te take o tō tautohe, ka taea e koe te whakaingoa i a Ahi me te Ohorere Aotearoa hei rōpū ki tō tautohe, te kōrero rānei ki tētahi o ā mātou kaimahi whakahaere take.  

He tukanga whakatau te tukanga whakatau. Ko te tikanga o tēnei ka whakaputa he kaiwhakawa motuhake a te ICRA i tētahi whakataunga ture mō ngā take e tautohetia ana i muri i te whai whakaaro ki ngā taunakitanga me ngā tuku kōrero e tika ana i tukuna e ngā rōpū.

Mena kāore koe i te makona ki te whakataunga a te kaiwhakawā, ka taea pea e koe te tono kia arotakehia taua whakataunga, kia piira rānei ki te Kōti Takiwā. Mō ētahi atu kōrero e pā ana ki te arotake, ki te piira rānei i te whakataunga, tirohia te whārangi Whakatau .

E whakaute ana mātou i tō tūmataitinga me ōu mōhiohio whaiaro, ā, e mārama ana mātou he tairongo ngā mōhiohio e pā ana ki ngā tautohe. Mō ētahi atu mōhiohio, pānuihia tā mātou kaupapa here tūmataitinga me te haumarutanga raraunga .

Ka pātai atu mātou ki a koe mēnā ka taea e mātou te tohatoha i ōu mōhiohio whaiaro ki ngā kaimahi Ahi me ngā Āwhina ohorere e whai wāhi ana ki tō tautohe. Mā tēnei ka taea e mātou te whakarato i te tika o ngā tukanga: me mōhio te hunga katoa e whai wāhi ana ki ngā mea e tū ana, ā, me whai wāhi hoki rātou ki te whakapuaki i ō rātou whakaaro. Ki te whakatau koe kāore e taea e mātou te tohatoha i ōu mōhiohio ki ētahi atu tāngata e tika ana, kāore e taea e mātou te whakarato ratonga whakatau tautohe e pā ana ki tō amuamu/tautohe i raro i te Kaupapa Ahi me ngā Āwhina ohorere.

Ina whakaaetia he tono ki roto i te Kaupapa, ka tukuna hoki e te ICRA he panui tuhituhi ki te tumuaki whakahaere o te Tari Ahi me te Ohorere (ki tā rātou māngai rānei) kua whakaaetia te tautohe me ngā ingoa o ngā rōpū ki te tautohe (Ture 19). Ka tohaina ēnei mōhiohio ki te Tari Ahi me te Ohorere kia mōhio ai kei te honoa te tautohe me ētahi atu take i roto i te whakahaere kia tika ai te whakahaere. Ka mahia e te tumuaki whakahaere (ki tā rātou māngai rānei) ngā mahi tika katoa kia kore ai e pā kino te whakaaturanga o ēnei mōhiohio ki te kaitono i roto i tā rātou wāhi mahi.

I te nuinga o te wā, kāore he kōrero atu e tohaina ana me te kore whakaae a ngā rōpū e whai wāhi ana ki te tukanga whakatau tautohe. He iti noa ngā tūponotanga kua whakatakotoria i roto i te Ture 24. Kei roto i ēnei tūponotanga ko ngā wā kua noho kē te kōrero ki te marea, me whakaatu hei whakatinanatanga, me te kitenga rānei e te kaiwhakahaere whakatau tautohe he tūponotanga kino pea i te wā o te tukanga (i roto i tēnei take, ka taea e te kaiwhakahaere, i runga i tā rātou whakaaro, te ripoata i taua kitenga ki tētahi tangata tika).

Kāore e taea e te Kaupapa Ahi me te Āwhata te whakahaere i ngā whakaaturanga tiaki o ngā mahi hē nui. Kei roto i te kaupapa here whakaaturanga tiaki a te Ahi me te Āwhata ngā aratohu mō te tukanga, e wātea ana i runga i te ipurangi a te Ahi me te Āwhata. E whakatakoto ana tēnei kaupapa here i ngā whanonga, ngā tukanga me ngā ture e tumanakohia ana e pā ana ina hiahia ngā kaimahi Ahi me te Āwhata (tae atu ki ngā kaimahi, ngā tūao me ngā kaimahi kirimana) ki te whakaatu i ngā mahi hē nui i roto, i raro rānei i te tiakitanga o te Ture Whakaaturanga Tiaki 2000.

Kei te wātea mai i te Kaitiaki Manatū ā-Motu ngā mōhiotanga me ngā aratohu mō te whakapuaki i tētahi whakaaturanga kua tiakina.

https://www.ombudsman.parliament.nz/what-ombudsman-can-help/serious-wrongdoing-work-whistleblowing , waea mai rānei ki te 0800 802 602 .